Neurowetenschapper onthult hoe je hersenen veranderen tijdens negen maanden zwangerschap

23 februari 2026

De zwangerschap is een periode van diepgaande veranderingen, niet alleen fysiek, maar ook in de hersenen. Onderzoekers van het Amsterdam UMC hebben in samenwerking met de Universiteit Leiden de hersenen van vrouwen studie gedurende hun zwangerschap en daarna onder de loep genomen. Dit baanbrekende onderzoek, gepubliceerd in Nature Communications, onthult hoe hormonale veranderingen en hersenveranderingen de band tussen moeder en kind beïnvloeden.

De impact van hormonale veranderingen op het brein

Tijdens de zwangerschap komt er een overvloed aan zwangerschapshormonen vrij, zoals estradiol. Deze hormonale verschuivingen leiden tot significante veranderingen in de cognitieve functie en de structuur van de hersenen. Een opmerkelijke bevinding is de verbeterde verbinding tussen verschillende hersengebieden, vooral binnen het default mode network. Dit netwerk is cruciaal voor zelfreflectie en sociale interacties.

Versterking van moederlijke instincten

De hersenveranderingen zijn direct gekoppeld aan de nesteldrang van zwangere vrouwen. Vrouwen met een sterkere connectiviteit in hun hersenen voelden zich dichter bij hun baby en hadden minder afwijzende gedachten. Deze verbinding kan ook verklaren waarom moeders gevoeliger worden voor de signalen van hun kind.

Structurele veranderingen in het brein

Uit het onderzoek blijkt dat de hersenen van zwangere vrouwen krimpen in bepaalde gebieden, terwijl andere gebieden juist sterker worden. Dit proces kan worden gezien als een manier waarop de hersenen zich voorbereiden op het ouderschap. Na de bevalling blijkt dat de witte stof, verantwoordelijk voor snelle communicatie tussen hersenverbindingen, verbetert in de eerste twee trimesters, maar weer naar normaal terugkeert na de bevalling.

Wat betekent dit voor het moederschap?

De neuroplasticiteit die tijdens de zwangerschap optreedt, kan niet alleen de binding tussen moeder en kind verbeteren, maar ook de manier waarop moeders zichzelf en hun rol als ouder zien. Deze psychologische veranderingen creëren een solide basis voor de ontwikkeling van een sterke moeder-kind relatie.

Toekomstig onderzoek en praktische toepassingen

Kennismaking met de impact van zwangerschap op de hersenfunctie is nog in volle ontwikkeling, en verdere studies zijn nodig om de volledige implicaties van deze hersenveranderingen te begrijpen. Hoogleraar Elseline Hoekzema hoopt dat het onderzoek meer inzicht zal bieden in de psychologische verandering die een vrouw ondergaat tijdens deze unieke periode.

  • Ondersteun je brein tijdens de zwangerschap met een gezond dieet en voldoende beweging.
  • Bou aan de band met je baby door tijd voor jezelf en meditatie.
  • Verken de impact van jouw emoties op je baby via interactie.

Deze inzichten benadrukken niet alleen de complexiteit van de hersenen van zwangere vrouwen, maar ook hoe belangrijk het is om deze veranderingen te begrijpen in het kader van moederschap. De zwangerschap vormt een unieke kans voor vrouwen om hun hersenen en hun zelfbeeld opnieuw vorm te geven.